بخش اول:ملاحظات ویژه معماری و روشنایی
*انعکاس نور:نور از راه سطوح مختلف اشیا منعکس می شود.دقت در انتخاب سطوح از حیث جنس،رنگ،قرارگیری در مقابل اصابت شعاع های نور،بسیار مهم و کلیدی است.این دقت زمانی حاصل می شود که طراح از کیفیت شعاع های تابشی منابع روشنایی مختلف در یک محیط مفروض آگاه باشد.
*ایجاد کشش در فضا:واقعیت این است که مهندس طراح در استفاده از نور طبیعی یا نور مصنوعی باید به قدرت مجاورت فضاهای تاریک،نیمه تاریک و روشن پی برد.درست است که تامین نور کافی الزامی است،اما مقدار نور کافی از فضایی به فضای دیگر به علت نوع کاربری متفاوت است.
*ملاحظات نور روز:استفاده از نور مطلوب روز بار مصرف انرژی را نه تنها در روشنایی بلکه در سرمایش ،گرمایش واستفاده از فن های تهویه کاهش می دهد.
*توجه به ابعاد پنجره بر حسب مقوله راحتی:ابعاد پنجره به لحاظ ورود نور،تمایل به بزرگ بودن دارد،اما همین پنجره برای غلبه بر گرمای ناشی از تابش و افزایش قدرت سدکنندگی حرارتی،به کوچک شدن تمایل پیدا می کند.
*رنگ و تاثیر آن:نور موجب دیدن اشیا به واسطه عیان شدن رنگ آنها می شود.پدیده بی نوری اشیا را به سمت رنگ تاریک مطلق و پدیده پرنوری آنها را به سمت سفید مطلق می برد.در واقعیت امر کار بارنگ نوعی کار با نور است.

*روشنایی در شکل های متفاوت حجمی:چند حجم شناخته شده در معماری ایران و دنیا وجود دارند.چهار شکل مختلف عبارتند از:۱-حیاط مرکزی۲-حیاط مرکزی مسقف با شیشه(آتریم)۳-فضاهای گلخانه ای تکی یا مکرر(پاسیو)۴-راهروهای طولی مسقف(گالری)
*حیاط مرکزی:در این شکل معماری،فضایی باز از چهارطرف توسط بنا از پایین به زمین و از بالا به آسمان محدود است.
*حیاط مرکزی مسقف به شیشه(آتریم):در این شکل ضمن استفاده کامل از نور در حیاط های مرکزی،از مزیت حبس گرمایی و در نتیجه آن صرفه جویی در گرمایش ساختمان نیز بهره کامل برده می شود.در آتریم وحیاط مرکزی باید به نسبت ارتفاع به مساحت کف توجه شود که تاثیر بسزایی در مقدار ورود نور به فضاهای مجاور آن دارد.
*فضاهای گلخانه ای تکی یا مکرر(پاسیو):گلخانه ها یا به لفظ لاتین پاسیو ها،کوچک شده حیاط و آتریم هستند.هنگام برخورد با کمبود نور در مرکز ساختمان یا در فضا،به طور معمول از پاسیو استفاده می کنیم.
*راهروهای طولی مسقف(گالری):راهروهای طویلی اند که به شکل گالری مسقف شده اند و کاربری های خاصی(اغلب تجاری)را در دو طرف خود سامان می دهند.در این شکل تمام سقف راه بین فضاها پوشیده از شیشه است.
*نور پردازی و سایه اندازی متغیر:در معماری ایران معمولا از نورپردازی متغیر استفاده می شده است.این نوع نورپردازی در تنوع و تغییر مدام اشکال و در نتیجه آن رسیدن زیباییهای غیرتکراری بسیار موثرند.
*نورپردازی در فضاهای مختلف:در این قسمت ساختمانهایی که در آنها طراحان استفاده از نور را در کانون توجه خود قرار داده اند،بررسی می شوند.دلیل اهمیت این قسمت آن است که خواننده مروری بر مسائل نظری،از طریق اجرای آنها در صحنه عمل خواهند داشت.